Колумна
Пред извесно време ја објавив колумната ‘Време е за Здравствен устав’, во која ја изнесов идејата за траен општествен договор околу вредностите и принципите врз кои треба да се темели развојот на македонското здравство. Циклусот текстови „Кон здравствен устав“ претставува природно продолжение и систематско разработување на таа идеја.
Објавено на 17.07.2026 - 18:45

Астрономија и астронаутика
Косово веќе успеа да изгради Национална опсерваторија, за чија изградба тамошната Влада обезбедила 300 000 долари. Македонија, иако има значително подолга астрономска и научна традиција, како и најмалку 14 забележани иницијативи во текот на околу 70 години, сметано од првиот познат предлог, сè уште нема ваква институција. Првиот конкретен буџетски амандман за почеток на проектот неодамна стигна до Собранието, но не беше усвоен. Затоа прашањето повеќе не е само зошто досега не сме изградиле опсерваторија, туку што е потребно оваа долгогодишна идеја конечно да добие трајна институционална поддршка.
Објавено на 17.07.2026 - 17:45

Колумна
Долго време, речиси до крајот на 20-ти век, климатизација на просториите не беше навистина потребна во поголемиот дел од еврпските земји поради умерената клима без многу жешки лета. Но, со интензивирање на климатските промени ситуацијата забележително се менува. Вакви топлински бранови со температури над 40ºС немало во минатото. Исто така, и температурите во ноќниот период се доста повисоки така што со проветрување не може доволно да се оладат просториите за бидат со удобни услови за следниот ден.
Објавено на 17.07.2026 - 14:00

Медицина
Многу пациенти со дијабетес тип 2 се прашуваат како нивото на шеќер во крвта може да биде високо иако не јаделе ништо. Одговорот на овој контраинтуитивен феномен лежи во нешто што се нарекува инсулинска резистенција. Инсулинската резистенција оневозможува клетките правилно да ја апсорбираат гликозата, а истовремено го поттикнува црниот дроб да продолжи да ја произведува. Овде ќе разгледаме како тоа се случува и какви тековни истражувања се спроведуваат за лекување на оваа состојба.
Објавено на 16.07.2026 - 18:45

Информатика
Замислете асистент во лабораторија кој никогаш не спие, ги знае сите релевантни научни трудови објавени во историјата, пишува совршен код за анализа на податоци и самостојно предлага нови молекули за лекување на ретки болести. Она што до вчера звучеше како сценарио од научнофантастичен филм, денес станува реалност.
Објавено на 15.07.2026 - 18:00

Енергетика
Широко користената натриум-јонска батерија, развиена од кинескиот производител Hina, достигна ниво на перформанси и квалитет на производство споредлив со литиум-јонските батерии на Tesla, покажува истражување то објавено во научното списание Cell Reports Physical Science .
Објавено на 15.07.2026 - 16:15

Колумна
Повторно имаме нов министер за здравство. Во јавноста веќе започнаа анализите какви ќе бидат неговите приоритети и дали ќе успее да ги реши наталожените проблеми. Ова сценарио Македонија го гледа речиси три децении. Се менуваат министрите, директорите, организациските шеми и приоритетите. Здравствениот систем продолжува да се движи низ циклус на постојани прекини, нови почетоци и недовршени реформи.
Објавено на 14.07.2026 - 20:45

Астрономија и астронаутика
На 5 јуни 2026 година, НАСА им нареди на петте астронаути на Меѓународната вселенска станица (МВС) да се засолнат во закотвениот вселенски брод и да се подготват да ја напуштат станицата. Причина беше долгогодишното, сѐ полошо, истекување на воздух во рускиот дел од станицата. Час и половина подоцна, тревогата беше укината, овозможувајќи екипажот да продолжи со својата работа. Но, епизодата нè потсетува дека најскапиот научен експеримент на човештвото – извонредниот симбол на меѓународната соработка – ја покажува својата возраст.
Објавено на 14.07.2026 - 17:00

Аудио и видеотехника
Купувањето телевизор и друга домашна техника штотуку стана малку покомплицирано. Токму кога помисливте дека конечно ги совладавте разликите меѓу постојните HDMI кабли и приклучоци, пристигнува новата технологија – HDMI 2.2.
Објавено на 13.07.2026 - 12:00

Информатика
Тимот на Safe Trace, составен од три 17-годишни ученички – Бисера Дрндар, Ана Костуранова Денковски и Мија Костуранова Денковски, го освои првото место и наградата од 500 евра на хакатонот SheSafe Online што се одржа во Скопје. Нивното решение „Дигитален Чувар“ е платформа поддржана со вештачка интелигенција што им помага на корисниците да ги разберат и заштитат своите дигитални идентитети, анализирајќи јавно споделени информации и покажувајќи преку интерактивна Ripple Map како навидум безопасни објави можат да откријат чувствителни детали. Жирито го гласаше решението за најдобро на настанот.
Објавено на 10.07.2026 - 21:45

Pages