Астрономија и астронаутика
На денешен ден, далечната 1969 година, двајца астронаути го исполнија првиот дел од нивната мисија – безбедно и успешно слетување на површината на Месечината. Додека третиот член од екипажот Мајкл Колинс, трпеливо ги чекаше во орбитата за враќање назад на Земјата, Нил Армстронг а потоа и Баз Олдрин ги направија првите чекори на површината. Иако изминаа повеќе од половина век од овој историски подвиг на мисијата Аполо 11, фактот што за првпат човечка нога стапна на друго небеско тело многумина сѐ уште се обидуваат да го оспорат. А сепак,...
Објавено на 20.07.2026 - 19:00

Информатика
Токенизација, дигитални пари и нови безбедносни предизвици Добар дел од граѓаните веќе користат вештачка интелигенција при купување – за споредување цени, пронаоѓање идеи за подароци или проверка на впечатоци и рецензии за производите, покажуваат истражувањата. Следниот чекор би можел да донесе...
Објавено на 20.07.2026 - 15:30

Астрономија и астронаутика
Оваа недела повторно имаме чест да известиме и да ви пренесеме уште една фото мајсторија на Боби Кузманоски од Скопското астрономско друштво. Фотографијата ја прикажува живописната мариовска природа околу селото Зовиќ со познатиот мост и дел од Млечниот пат на небото над оваа локација. Подолу ви ја пренесуваме и приказната на Боби Кузманоски за тоа како настанала оваа прекрасна фотографија на Кумовата слама, како што народски се нарекува Млечниот Пат.
Објавено на 19.07.2026 - 14:45

Колумна
Пред извесно време ја објавив колумната ‘Време е за Здравствен устав’, во која ја изнесов идејата за траен општествен договор околу вредностите и принципите врз кои треба да се темели развојот на македонското здравство. Циклусот текстови „Кон здравствен устав“ претставува природно продолжение и систематско разработување на таа идеја.
Објавено на 17.07.2026 - 18:45

Астрономија и астронаутика
Косово веќе успеа да изгради Национална опсерваторија, за чија изградба тамошната Влада обезбедила 300 000 долари. Македонија, иако има значително подолга астрономска и научна традиција, како и најмалку 14 забележани иницијативи во текот на околу 70 години, сметано од првиот познат предлог, сè уште нема ваква институција. Првиот конкретен буџетски амандман за почеток на проектот неодамна стигна до Собранието, но не беше усвоен. Затоа прашањето повеќе не е само зошто досега не сме изградиле опсерваторија, туку што е потребно оваа долгогодишна идеја конечно да добие трајна институционална поддршка.
Објавено на 17.07.2026 - 17:45

Колумна
Долго време, речиси до крајот на 20-ти век, климатизација на просториите не беше навистина потребна во поголемиот дел од еврпските земји поради умерената клима без многу жешки лета. Но, со интензивирање на климатските промени ситуацијата забележително се менува. Вакви топлински бранови со температури над 40ºС немало во минатото. Исто така, и температурите во ноќниот период се доста повисоки така што со проветрување не може доволно да се оладат просториите за бидат со удобни услови за следниот ден.
Објавено на 17.07.2026 - 14:00

Медицина
Многу пациенти со дијабетес тип 2 се прашуваат како нивото на шеќер во крвта може да биде високо иако не јаделе ништо. Одговорот на овој контраинтуитивен феномен лежи во нешто што се нарекува инсулинска резистенција. Инсулинската резистенција оневозможува клетките правилно да ја апсорбираат гликозата, а истовремено го поттикнува црниот дроб да продолжи да ја произведува. Овде ќе разгледаме како тоа се случува и какви тековни истражувања се спроведуваат за лекување на оваа состојба.
Објавено на 16.07.2026 - 18:45

Информатика
Замислете асистент во лабораторија кој никогаш не спие, ги знае сите релевантни научни трудови објавени во историјата, пишува совршен код за анализа на податоци и самостојно предлага нови молекули за лекување на ретки болести. Она што до вчера звучеше како сценарио од научнофантастичен филм, денес станува реалност.
Објавено на 15.07.2026 - 18:00

Енергетика
Широко користената натриум-јонска батерија, развиена од кинескиот производител Hina, достигна ниво на перформанси и квалитет на производство споредлив со литиум-јонските батерии на Tesla, покажува истражување то објавено во научното списание Cell Reports Physical Science .
Објавено на 15.07.2026 - 16:15

Колумна
Повторно имаме нов министер за здравство. Во јавноста веќе започнаа анализите какви ќе бидат неговите приоритети и дали ќе успее да ги реши наталожените проблеми. Ова сценарио Македонија го гледа речиси три децении. Се менуваат министрите, директорите, организациските шеми и приоритетите. Здравствениот систем продолжува да се движи низ циклус на постојани прекини, нови почетоци и недовршени реформи.
Објавено на 14.07.2026 - 20:45

Pages