Колумна
Енергијата претставува крвоток за одвивање на сите активности во државата – во фабриките, во сообраќајот, трговијата, разните институции, дома и надвор за граѓаните. Од друга страна гледаме дека енергетскиот сектор се соочува со многу неизвесности кои го комплицираат функционирањето на работите на сите нивоа, како и животот на населението. Во тој контекст ќе наведам неколку причини: климатските промени и енергетската транзиција, енергетската криза во 2022 година, војната во Украина и санкциите кон Русија (особено со гасот и нафтата), пресвртот во САД со кој претседателот Доналд Трамп ги промовира фосилните горива, воени интервенции и конфликти на Блискиот Исток, вклучувајќи ја и Венецуела. Од друга страна во целиот свет и особено во Европа се одвива интензивен развој и употреба на обновливите извори на енергија (ОИЕ).
Објавено на 26.02.2026 - 12:00

Астрономија и астронаутика
Скопското астрономско друштво во соработка со Македонското астрономско друштво, денес (26.2.2026 година) на Природно-математички факултет при Институтот за физика организира јавно набљудување на Месечината, Јупитер и најсјајната ѕвезда на ноќното небо Сириус, со надеж дека ќе успееме да ја видиме и неговата придружничка ѕвезда (бело џуџе) Сириус Б.
Објавено на 26.02.2026 - 10:45

Информатика
Изборот на интернет домен честопати изгледа како техничка одлука, но во пракса тој претставува еден од клучните елементи на дигиталниот идентитет на компанијата. Оваа дилема ќе биде тема на еден од најинтересните сегменти на конференцијата „Српски ден на интернет домен“ DIDS 2026, што ќе се одржи на 17 март во Младинскиот центар во Белград, Србија.
Објавено на 25.02.2026 - 14:45

Астрономија и астронаутика
Опсерваторијата за сончева динамика (СДО) на НАСА ја направи оваа слика од сончев блесок (блесокот во горниот среден дел) на 4 февруари 2026 година.
Сонцето не е мирна светлосна топка на небото, туку ѕвезда со сложена и активна динамика. Повремено, таа ослободува огромни количества енергија во форма на соларни блесоци и масивни коронални ерупции. Најекстремните меѓу нив, т.н. супер блесоци (класа С, со интензитет поголем од X10 во меки X-зраци) се ретки, но потенцијално опасни за современата технолошка цивилизација. Едно ново истражување предлага иновативен начин за нивно долгорочно предвидување, со идентификација на временските периоди и региони на Сонцето каде веројатноста за појава на супер блесок е зголемена.
Објавено на 25.02.2026 - 13:45

Информатика
Кога ќе му поставите прашање на Perplexity, тој користи напредна вештачка интелигенција за пребарување на интернет во реално време, собирајќи информации од врвни извори. Потоа ги дестилира овие информации во јаснo, концизнo резиме, доставувајќи го точно она што ви е потребно со лесно разбирлив, разговорлив тон.
Објавено на 24.02.2026 - 19:15

Физика
По многу возбуди, во неделата се спуштија завесите за Зимските олимписки игри во Милано и Кортина. Спортистите ги тестираа физичките закони секојдневно со навидум невозможни ски-скокови, акробации на скии и сноуборди, четирикратни аксели над мразот, санкачи што се движат со вратоломни брзини кои трпат повеќекратни Г-оптоварувања во свиоците... Но, сосема неочекувано спортот со најмало пакување на адреналински возбудувања останува во фокусот на научната заедница.
Објавено на 24.02.2026 - 16:00

Информатика
Чиле го претстави Latam-GPT, проект кој има за цел да ѝ обезбеди на Латинска Америка сопствен модел на вештачка интелигенција (ВИ) во сектор доминиран од американски компании, со цел да се ограничат пристрасностите забележани во сегашните системи.
Објавено на 23.02.2026 - 16:30

Биологија
Уметнички приказ на собирање ледени јадра од ледник во пештера
Во длабочините на пештерата Скаришоара (Scărișoara) во Романија се наоѓа еден од најголемите подземни глечери во светот – масив од мраз со волумен од околу 40 олимписки базени, кој почнал да се формира пред приближно 13 000 години. Во таа замрзната архива на минатото, научниците изолирале бактерија стара околу 5000 години која покажува отпорност на дел од денешните антибиотици.
Објавено на 23.02.2026 - 15:45

Информатика
Автономен агент на вештачка интелигенција напиша и јавно објави персонализиран напад врз одржувач на софтвер со отворен код откако му бил одбиен придонес во кодот, објави деновиве „Фаст компани“. Ова е еден од првите документирани случаи во кои вештачка интелигенција се обидува јавно да дискредитира лице како форма на одмазда.
Објавено на 21.02.2026 - 16:00

Електроника
Дали знаете дека ROM меморијата на компјутерот за навигација користен во мисиите Аполо, секако и онаа најславната Аполо 11, била буквално плетена од искусни работнички? Прочитајте повеќе во текстот во продолжение...
Објавено на 20.02.2026 - 14:30

Pages