Астрономија и астронаутика
Како што веќе известивме, на почетокот од овој месец експедиција од Скопското астрономско друштво отпатува во Шпанија од каде на 12 август, во доцните попладневни часови, можеше да се проследи целосно затемнување на Сонцето. Заедно со нив беше и еден од најдобрите македонски астрофотографи – Боби Кузманоски, кој по обработката споделува неколку од своите најдобри фотографии од настанот, придружени со патеписна приказна како тие настанале и со коментар за секоја од нив, за сите ние да знаеме што всушност гледаме :) Во продолжение ви ја пренесуваме во целост неговата приказна за шпанското искуство.
Објавено на 18.08.2026 - 16:15

Информатика
Кога ќе му поставите прашање на голем јазичен модел, одговорот може да вклучува лаги, а ако ги оспорите тие тврдења со факти, вештачката интелигенција сè уште може да се држи до одговорот како вистина. Тоа е она што мојата истражувачка група го откри кога побаравме од пет водечки модели да опишат сцени од филмови или од романи кои всушност не постојат.
Објавено на 18.08.2026 - 11:30

Медицина
Претставете си ултразвучна снимка од бебе кое сè уште не го направило својот прв здив. Одеднаш устата му се отвора, вилицата се спушта, а по неколку секунди повторно се затвора. Небаре се проѕева. Но, ако фетусот сè уште не дише воздух и не може да биде уморен на истиот начин како возрасен човек, што всушност се случува?
Објавено на 17.08.2026 - 19:00

Астрономија и астронаутика
Астрономите успеаја да го забележат еден од најраните моменти во животот на една супернова – кога ударниот бран од експлозијата избил низ површината од ѕвездата
Објавено на 17.08.2026 - 17:00

Медицина
Овој текст претставува краток преглед на обемниот научен труд со наслов "Safety and efficacy of mRNA vaccines: a mechanistic and public health perspective", објавен во медицинското списание The Lancet, кој ги анализира податоците (систематски преглед - студија од студии) од милијарди дадени дози за да ја процени вистинската безбедност и ефикасност на mRNA вакцините. Што вели најголемата глобална анализа за mRNA вакцините? По повеќе од четири години практична примена и 10 милијарди дадени дози ширум светот, меѓународен тим научници објави сеопфатен преглед во престижното списание. Студијата ги анализираше сите расположливи податоци од клиничките испитувања, но и реалното следење на пациентите по вакцинацијата.
Објавено на 16.08.2026 - 20:30

Астрономија и астронаутика
Целосното затемнување на Сонцето фотографирано од Јоел Таеб
По речиси три децении на 12 август од тлото на Европа повторно можеше да се набљудува целосно затемнување на Сонцето, при што милиони луѓе имаа ретка можност да го доживеат денот претворен во ноќ. Милиони други пак, што не беа на линијата на тоталитетот, имаа можност да набљудуваат делумно затемнување на Сонцето. Во продолжение ви нудиме избор на прекрасни фотографии од овој спектакуларен настан, направени од просторите на Македонија, Европа, па и од вселената.
Објавено на 14.08.2026 - 19:00

Историја и археологија
Сцена од Помпеја
Кога денес ќе видиме неколку бели линии на асфалтот, веднаш знаеме што значат: тука пешаците имаат предност. Но, идејата за безбеден премин преку улицата е многу постара од современиот сообраќај. Во античка Помпеја, Римјаните имале прилично практично решение – камени „пешачки премини“.
Објавено на 14.08.2026 - 15:45

Екологија
Контејнери за собирање CO2 на Mammoth – три од нив наредени на една основа
Неодамна, професорот Цицонков во неговата колумна "Земјата станува огнена топка" алармираше за порастот на емисии на јаглероден диоксид во атмосферата, што придонесува кон заострување на климатските промени. Во оваа статија разгледувам дали и колку постројките за директно отстранување на јаглерод диоксид од воздухот можат да помогнат за надминување на овој проблем.
Објавено на 13.08.2026 - 19:45

Телекомуникации
Уметнички приказ за прием на сигнал со радиоаматерска параболична антена
На 9 август, во четвртиот обид успешно го детектирав сигналот на водородната линија на 1420 MHz од самиот центар на нашата галаксија, Млечниот Пат, од правец на ѕвездата 3 Sagittarii на границата помеѓу соѕвездијата Стрелец (Sagittarius) и Шкорпија (Scorpius).
Објавено на 13.08.2026 - 17:00

Колумна
За време на големите топлински бранови (горештини) во некои европски земји (Франција, Англија, ...) на телевизија гледавме сцени како наутро при отворање на продавници се создаваа големи турканици за купување било какви апарати за ладење, а најчесто гледавме како грабаат вентилатори. За да се разбере подобро дали и колку лади еден вентилатор треба едно мало објаснување за преносот на топлина.
Објавено на 13.08.2026 - 14:00

Pages