Рубрика: Омнибус
Што е прекумерен туризам и кој град е најпогоден
Објавено на 12.06.2026 - 20:30

Поглед на Барселона од птичја перспектива

Барселона со децении важи за една од најпосакуваните туристички дестинации во светот. Нејзината архитектура, медитеранскиот дух, плажите и богатата културна понуда секоја година привлекуваат милиони посетители. Но, успехот има и своја цена. Според неколку неодамнешни анализи, каталонската престолнина денес се соочува со еден од најизразените примери на таканаречениот “прекумерен туризам”(overtourism) – ситуација во која бројот на посетители-туристи станува товар за градот и за неговите жители.

Во текот на 2024 година Барселона примила околу 15 милиони туристи, што е речиси десет пати повеќе од бројот на нејзините жители. Некои анализи покажуваат дека на секои 100 жители доаѓаат дури 916 туристи, што ја става Барселона меѓу најоптоварените туристички градови во светот.

Паркот Гуељ (Güell) во Барселона фото: Википедија/ essetefano CC BY 3.0

Поимот “прекумерен туризам“ не се однесува само на големиор број посетители. Тој ги опфаќа и последиците што масовниот туризам ги има врз секојдневниот живот: пренатрупани улици, зголемени цени на недвижностите, недостиг од станови за локалното население, оптоварена инфраструктура и постепено губење на локалниот идентитет. Експертите предупредуваат дека проблемот станува сè поизразен бидејќи дури 80 проценти од светските патници посетуваат само околу 10% од туристичките дестинации.

Барселона не е единствениот град што се соочува со овој предизвик. Во извештајот на консултантската компанија McKinsey меѓу најоптоварените туристички дестинации се наведуваат и Дубровник, Венеција и Макао. Дополнително загрижува фактот што до 2030 година се очекува туристичкиот притисок уште повеќе да се зголеми во голем број европски градови.

Незадоволството кај жителите на Барселона веќе неколку години е видливо. Тие сметаат дека градот сè повеќе се претвора во туристичка сцена, а сè помалку во место за живеење. Посебно остри се критиките кон краткорочното издавање станови преку онлајн платформи, што според многумина придонесува за раст на кириите и иселување на локалното население од централните градски зони. Слични проблеми се забележуваат и во други европски туристички центри.

Поглед на Барселона од птичја перспектива фото: Википедија/ dronepicr CC BY 2.0 

Како одговор на растечкиот проблем, бројни градови воведуваат мерки за контрола на туристичкиот прилив. Венеција, на пример, експериментира со влезни такси за еднодневни посетители, додека други градови воведуваат ограничувања за краткорочно изнајмување или лимити за бројот на туристи во најпосетените зони.

Сепак, решението не е едноставно. Туризмот носи значителни приходи, отвора работни места и претставува важен дел од економијата на многу градови. Предизвикот е да се најде рамнотежа помеѓу економската корист и квалитетот на живот на локалното население.

Барселона денес претставува своевидна лабораторија за иднината на урбаниот туризам. Прашањето повеќе не е како да се привлечат туристи, туку како нивното присуство да се направи одржливо. Во спротивно, градовите што туристите толку многу ги сакаат ризикуваат да ја изгубат токму онаа автентичност што ги направила посебни.

Клучни зборови:
Поглед на Барселона од птичја перспектива

Поглед на Барселона од птичја перспектива фото: Википедија/ dronepicr CC BY 2.0

Паркот Гуељ (Güell)

Паркот Гуељ (Güell) фото: Википедија/ essetefano CC BY 3.0