Рубрика: Аудио и видеотехника
Проект: TL Звучници Tubular Bells
Автор: Владимир Филевски
Ова е само дел од статијата која во целост е објавена во

Емитер 7-12/2019.

Нарачајте го овој број или најавете се за да ја прочитате целата статија.


Правењето звучни кутии со сопствени раце е поврзано со многубројни тешкотии – треба да имате добри познавања од аудиотехниката и соодветен алат и знаење од областа на столарството, а сето тоа заедно не се среќава така често. Сум имал можност да видам многу неуспешни обиди на ентузијасти, чии звучни кутии завршиле во облик на нефункционални Франкенштајн крпеници, а не е мал бројот и на оние кои се обратиле кај некој мајстор-столар, со слични резултати. Едноставно кажано, плакар и звучна кутија се потполно различни градби и бараат различни мајстори, со поинакви знаења и умеења. Од друга страна, постојат и интелигентни идеи за градба на звучна “кутија” кои не бараат специјален алат или столарско знаење. За овој проект го смислив наједноставното можно решение – целата звучна “кутија” е една обична ПВЦ цевка со дијаметар од 125 мм, без никакви дополнителни делови! Овој проект, колку што ми е познато, претставува прв и единствен пример во светот за наједноставната и најевтината можна двопојасна (two-way) звучна “кутија”. Притоа, нема некој голем компромис со квалитетот на звукот, бидејќи е употребен принципот на трансмисиона линија (Transmission Line - TL), конструкција што е особено ценета кај аудиофилите.

Правилниот начин на проектирање (дизај­нирање) на звучни кутии од видот на бас-реф­лекс и на затворени (компресиони) кутии бил објавен првпат во 1971 и 1972 година (Neville Thiel и Richard Small), додека трансмисионите линии (TL) биле разрабо­тени дури во 1999 годи­на (George Augspurger) и 2000 година (Martin J. King). Интересно е што George Augspurger и Martin J. King, независно еден од друг, дошле до идентични резултати, иако користеле потполно различни теоретски модели. После нивните анализи, консензусот во научната заедница е дека сите звучници од типот на трансмисиони линии пред 1999 година биле неоптимално, па дури и потполно погрешно конструирани! Само по појавата на истражувањата од претход­но наведените двајца експерти било овозможено правилно проектирање на TL звучните кутии. За жал, на пазарот с# уште постојат примери на лошо проектирани TL звучни кутии, некои од нив и по цена од неколку десетина илјади евра!

Јас го дадов мојот придонес во едуцира­њето на аудио ентузијастите со текстовите објавени во ЕМИТЕР 5/1995 („Компресиони звучни ку­тии”) и ЕМИТЕР 1, 2, 4 и 6/1998 („Бас-рефлекс звучни кутии”), кадешто за првпат на маке­донски јазик беше објавена постапката за пра­вилно проектирање звучни кутии со помош на Thiele-Small параметри­те на звучнич­ките еди­ници (ниско­тон­ците). Правилното проекти­рање на TL звучните кутии повторно под­раз­бира неопходна употреба на Thiele-Small пара­мет­рите, но за раз­лика од затворените и бас-реф­лекс кутиите, тоа не може да се постигне со помош на едноставни формули и табели (иако постојат некои табели за приближно проек­тирање), туку мора да се користи специ­јали­зиран софтвер за тоа. Така, тогаш јас, без двоу­мење, веднаш го купив софтвер­от TLwrx од George Augspurger и поч­нав да проектирам TL звучни кутии... за повторно да се уверам, по милио­ни­ти пат, дека проектирање звучник прет­ставува дели­ка­тен баланс на компромиси кој паѓа на товар на проектантот (човекот), а не на софт­верот (машината)! Јас досега обја­вив во ЕМИТЕР четири проекти за TL звучни кутии и секој од нив може­ше да биде подобар... ако се откажев од некои неопходни компромиси. Слично, и за овој про­ект ќе напра­вам некои компромиси, за да се добие мини­мал­на цена и максимална можна едноставност на кон­струк­цијата.

 

Исправка: Во описот на сликата 9 и во текстот на страница 49 лево долу погрешно е наведен називот Timpani – тој треба да се смени со називот TNT-10PA (ЕМИТЕР 7-8/2011).

Главни елементи и материјали:

ниско/среднотонец 130 mm/ 5,25" )*

високотонец 50 mm )*

PVC цевка од 125 mm

материјал за дампирање

 

* звучниците може да се набават од Аудио Експерт

 
Клучни зборови:
Измерена АФК на звучникот Tubular Bells, со вклучени сите рефлексии од собата.

Измерена АФК на звучникот Tubular Bells, со вклучени сите рефлексии од собата.


Ова е само дел од статијата која во целост е објавена во Емитер 7-12/2019. Нарачајте го овој број за да ја прочитате целата статија, а ако веќе го имате купено електронското издание најавете се за да го прочитате.