Колумна
Термоелектраните на јаглен во Западен Балкан во блиска иднина ќе престанат да работат бидејќи се многу стари и/или резервите со јаглен се при крај. Уште повеќе, ЕУ врши притисок за нивно затворање заради климатските цели за намалување на емисиите на СО2. На пример, од јануари 2026 почна да важи обврската за воведување на јаглероден данок и во земјите од Западен Балкан. Ако термоелектраните на јаглен се отстранат од употреба, земјите од Западен Балкан (освен Албанија) ќе останат со мало сопствено базно производство, што значи ќе мораат да купуваат електрична енергија на отворен пазар, најчесто од увоз.
Објавено на 15.04.2026 - 13:00

Физика
Светскиот ден на квантите, што секоја година се слави на 14 април, претставува глобална иницијатива која има за цел да го направи сложениот и фасцинантен јазик на универзумот разбирлив за сите, преку зголемување на јавното разбирање на квантната наука и технологија.
Објавено на 14.04.2026 - 18:00

Електроника
Во видеото во прилог се објаснува начинот на мерење на излезната моќност на Hi-Fi аудио засилувач (моно блок) во АБ-класа, со 4 пара излезни транзистори 2SC5200/2SA1943 и дополнителен таков пар наменет за побуда.
Објавено на 14.04.2026 - 11:30

Омнибус
Наспроти фасцинантните достигнувања што човештвото ги постигна во изминатите 70-тина години истражување на вселената, дури и денес, откако екипажот на мисијата Артемида 2 повторно прелета околу Месечината, сè уште има многу луѓе кои не веруваат дека луѓето некогаш го посетиле природниот сателит на Земјата. Анкетите на Галуп покажуваат дека нивниот удел е релативно мал - помеѓу 5% и 10%, но дека тие се стабилно малцинство кое е многу гласно на социјалните мрежи. Во овој напис ќе се обидеме да се осврнеме на некои понови теории на заговор врзани за летот до Месечината, но и на прашањето – зошто еден дел од населението е толку упорен во своите верувања и отпорен на сите аргументи.
Објавено на 13.04.2026 - 18:00

Астрономија и астронаутика
Групна прегратка на астронаутите од мисијата Артемида 2 по успешно завршување на обиколката на Месечината
По десет дена патување низ длабоката вселена и обиколка околу Месечината, мисијата Артемида 2 е во својата најдраматична фаза – враќањето дома. Иако погледите најчесто се насочени кон лансирањето и летот вистинскиот тест за технологијата и екипажот доаѓа на самиот крај.
Објавено на 10.04.2026 - 16:00

Телекомуникации
По успешната мисија на обиколка на Месечината и поставени два-три нови рекорни, Орион полека се враќа дома. Сигналот за негово следење соодветно се засилува како што леталото се доближува кон Земјата. Еве ги најновите искуства на Дејан Трајковски (Z31RQ) од спроведеното радиоаматерско следење на носечкиот сигнал којшто го емитува вселенскиот брод Орион:
Објавено на 09.04.2026 - 01:00

Информатика
Кибер заканите стануваат сè пософистицирани, а цел на нападите повеќе не се само големите компании. Организации од сите големини се соочуваат со напади што користат автоматизација и вештачка интелигенција, додека безбедносните тимови често работат со ограничени ресурси и со преголем број неповрзани предупредувања. Во таква средина, фокусот на индустријата се поместува кон обединување на безбедносните алатки и попаметна анализа на податоците.
Објавено на 09.04.2026 - 00:30

Астрономија и астронаутика
Во длабочините на вселената, каде што тишината е апсолутна, а хоризонтите се бескрајни, четворицата астронаути од мисијата Артемида 2 испратија кон Земјата нешто повеќе од фотографии – тие испратија нов начин да ја видиме нашата позиција во космосот.
Објавено на 08.04.2026 - 00:45

Енергетика
Факт е дека во светот се одвива енергетска транзиција при што фосилните горива (јаглен, нафта и природен гас) постепено се исфрлаат од употреба, a се оди кон масовно користење на обновливи извори на енергија (ОИЕ) со кои се произведува електрична енергија. Тука припаѓаат сонцето, ветерот и водата.
Објавено на 07.04.2026 - 23:15

Астрономија и астронаутика
Додека го пишувам ова полека изминува петтиот ден од лансирањето на мисијата Артемида 2. Во овој период од лансирањето до сега имавме неколку интересни и значајни моменти – повеќе фотографии и видеа од Земјата и Месечината направени од внатрешноста на вселенскиот брод Орион, една за нас “помала”, но за астронаутите голема хаварија откако вселенскиот тоалет престана да функционира, екипажот ја направи првата демнстрација за функционирање на вселенските костуми во бестежинска состојба и ја имавме и првата проба за мануелно преземање на контролите на бродот и директно контролиран лет од астронаутите.
Објавено на 06.04.2026 - 14:15

Pages