Рубрика: Географија
Нивото на Преспанското Езеро и понатаму се намалува
Автор: Дејан Трајковски
Објавено на 05.04.2025 - 14:00

Глетка на Преспанското Езеро од падините на планината Баба над селото Сливница

Минатата година бевме загрижени за слабиот пролетен прилив на вода во Преспанско Езеро, но годинава е уште полоша. Ако лани бележевме зголемување на нивото за 20 cm од зимскиот минимум, годинава забележуваме одвај 12 cm и покрај секојдневните дождови.

Приказната се повторува, снежните врнежи зимава беа слаби, топењето и дотокот на вода исто така се слаби, како и пролетните врнежи. Прогнозите за годинешниот максимум се движат околу кота –600 cm, што значи дека најверојатно нема да биде достигната горната зелена линија на трендот, слично како и лани. Така годинешниов максимум нема да го достигне ни минимумот од декември 2023 година на кота –590 cm, што во колку-толку нормална година би се очекувало. Нормално би било да се искачи 20-тина сантиметри над тоа ниво.

Намалувањето на нивото во однос на нивото една година претходно (дијаграмот на подвижни разлики е даден во коментарите) упорно изнесува околу 50 cm, па дури и 52 cm, што одговара на неповратна годишна загуба на вода од околу 125 милиони кубни метри, односно 2,5 пати повеќе од 60-годишниот просек на намалување.

Деновиве контактирам со претседателот на Туристичката асоцијација на Преспа од Грција, голем љубител на Преспа, кој исто така е многу загрижен за состојбата на езерото. Неделава тој ќе има настап на конференција во Грција во врска со езерото каде ќе ги изложи моите резултати и прогнози.

Разменивме мислења и разни податоци и воглавно сме согласни за причините за намалувањето на нивото. Најважен заклучок е дека во двете земји мораме да го измериме или поточно да го процениме количеството на вода што се троши за наводнување - кај нас на јаболковите насади, а во Грција на гравот. Доколку имаме попрецизна претстава за овие количества, можеби би можело нешто да се преземе за намалување на исцрпувањето.

Добив уверување дека Грците не го наводнувале Леринско Поле со вода од Преспанско Езеро, туку исклучиво со вода од подземни бушотини во леринско. Од друга страна, за наводнување на насадите од грав во Мала Преспа се користела вода од Малото Преспанско Езеро, кое за среќа нема конекција со Големото Преспанско Езеро, така што имаме една грижа помалку.

Времето минува бргу, езерото исчезнува уште побргу, па доколку трите држави заеднички не се заинтересираат за спас, тогаш до крајот на векот Преспанско Езеро навистина може да го снајде судбината на Аралско Езеро во Централна Азија или Езерото Чад во Африка.

Клучни зборови:
Глетка на Преспанското Езеро од падините на планината Баба над селото Сливница

Глетка на Преспанското Езеро од падините на планината Баба над селото Сливница Фото: Википедија/Македонец, CC BY-SA 3.0