Сите ја знаеме познатата приказна за Тројанскиот коњ, каде што луѓето со одушевување сами ја внесоа опасноста во својот град мислејќи дека добиваат прекрасен подарок. Денес нешто слично ни се случува со вештачката интелигенција, која со одушевување ја инсталираме на секој можен телефон и компјутер. На прв поглед сѐ изгледа одлично, бидејќи таа им ги пишува домашните на учениците, им составува семинарски на студентите, им кодира на програмерите и им помага на лекарите со поставање дијагнози. Сосема е природно да се радуваме што машините конечно ја преземаат рутината за ние да одмораме, но прашањето е дали со тоа не губиме нешто многу поважно.
Низ историјата човештвото веќе заборавило куп вештини. Повеќе не знаеме да јаваме коњи, да правиме камени секири ниту да копаме дупки со лопата бидејќи за тоа имаме багери. И, искрено, никој не жали за тие работи. Меѓутоа, тука постои една суштинска разлика. Индустриската револуција го замени физичкиот труд, додека вештачката интелигенција почнува да нѐ истиснува од умствениот труд. Размислувањето беше единствената работа што нѐ правеше луѓе, а сега брзо ја губиме таа посебност.
Експертите предупредуваат дека вистинската опасност не е во тоа што вештачката интелигенција еден ден ќе крене бунт против нас, туку во нашата сопствена мрза. Бидејќи ни е полесно, сѐ повеќе ќе ѝ ја препуштаме креативноста на машината. Ако таа почне да пишува подобри романи или научни трудови од самите луѓе, вистинските писатели и научници едноставно ќе се откажат. Проблемот е што генијалните дела никогаш не настануваат во вакуум, туку бараат средина каде што луѓето постојано разменуваат идеи. Доколку ја снема таа средина, многу е веројатно дека во иднина повеќе нема ни да се раѓаат нови генијалци.
Иронично е што програмерите, кои самите ја создадоа оваа технологија, први го извлекоа дебелиот крај. Вештачката интелигенција целосно ја уништи традиционалната кариерна скала во програмирањето. Порано во фирмите имаше искусни програмери на врвот и куп почетници на дното кои го пишуваа основниот код и преку грешки го учеа занаетот. Денес машината го пишува тој код толку добро што почетниците повеќе никому не му се потребни. Поради ова, за десетина или дваесет години знаењето за тоа како всушност работи вештачката интелигенција ќе стане тајна магија позната само на неколку стотици луѓе во светот, додека сите останати слепо ќе му веруваат на она што ќе излегува на екранот.
Во ера каде што машините вршат голем дел од работата, ќе ни бидат потребни и нови вештини, од кои најважна ќе биде знаењето како да зборуваме со нив.
Вештачката интелигенција го гледа светот сосема различно од нас. Додека за човекот една уметничка слика претставува емоција, за машината таа е само огромен куп од нули, единици и пиксели. За да извлечеме добри резултати од неа, ќе мора да научиме да поставуваме точни прашања, а за тоа сепак ќе ни требаат познавања од основна математика и логика.
Ако ги погледнеме нашите секојдневни навики, ќе сфатиме дека луѓето веќе имаат заборавено многу основни работи. Повеќе не знаеме да сметаме во глава бидејќи користиме калкулатори, не ги помниме ни телефонските броеви на најблиските и целосно се потпираме на навигација за да стигнеме каде било. Дополнително, во денешниот индустриски свет ниту еден човек сам не е способен од нула да направи ни обичен тостер, а камоли мобилен телефон.
Најголемиот ризик со кој се соочуваме во иднина е губењето на способноста за пишување и за слободно формулирање на сопствените мисли. Мозокот едноставно се одвикнува да гради сложени и логични мисловни конструкции без помош од страна. Опциите за брзо прераскажување и скратување на текстовите се одлични за заштеда на време, но читањето долги и тешки текстови е токму тоа што нѐ учи да анализираме и да размислуваме со своја глава. Доколку се храниме само со веќе изџвакани информации, ќе го изгубиме критичкото размислување. Исто така, ја губиме и праксата во професии како правото, дизајнот, архитектурата и медицината, бидејќи младите веднаш прескокнуваат на сложени задачи без да ги имаат поминато и совладано основните чекори.
Покрај губењето на основните вештини, постои сѐ поголем страв дека новиве генерации целосно ќе ја изгубат менталната кондиција за длабоко размислување. Кога од мали нозе се навикнуваш за секој проблем, прашање или есеј да бараш брз одговор од вештачката интелигенција, мозокот едноставно престанува да си поставува прашања и да анализира. Ќе се создаваат генерации што само ќе знаат каде да го кликнат копчето за одговор, но нема да имаат поим како се дошло до тоа решение ниту дали тоа е грешка или измама. Наместо да подигнуваме љубопитни и критички настроени млади луѓе кои ќе ги преиспитуваат работите околу себе, ризикуваме да добиеме пасивни набљудувачи кои слепо ѝ веруваат на технологијата за сѐ, станувајќи целосно зависни од алгоритми за кои немаат никаква претстава како работат.