Рубрика: Информатика
Претставен Latam-GPT – модел на вештачка интелигенција наменет за Латинска Америка
Автор: Ива Зафировска
Објавено на 23.02.2026 - 16:30

Чиле го претстави Latam-GPT, проект кој има за цел да ѝ обезбеди на Латинска Америка сопствен модел на вештачка интелигенција (ВИ) во сектор доминиран од американски компании, со цел да се ограничат пристрасностите забележани во сегашните системи.

За обука на Latam-GPT собрани се повеќе од осум терабајти информации, што е еквивалентно на повеќе милиони книги. Моделот е создаден со финансирање од 550 000 американски долари (повеќе од 460 000 евра), обезбедени воглавно од Латиноамериканската банка за развој (CAF), од сопствени ресурси и од договори со други институции.

Првата верзија на системот е развиена во облакот Amazon Web Services. Во иднина, моделот ќе биде обучен на суперкомпјутер кој ќе биде инсталиран на Универзитетот во Тарапака, во северно Чиле, во текот на првата половина од 2026 година, со инвестиција од близу пет милиони долари.

Алваро Сото, извршен директор на Cenia, истакна дека моделите развиени во други региони во светот вклучуваат процентуално мала застапеност на податоци од Латинска Америка. За време на презентацијата, претседателот Бориќ ја илустрираше оваа разлика со споредување на обемните информации достапни за опсадата на Кале со многу поограниченото покривање на клучните битки за независноста на Чиле, како што е опсадата на Чилан.

Иницијативата беше промовирана од Чилеанскиот национален центар за вештачка интелигенција (Сенија), приватна корпорација со јавно финансирање. Исто така, таа е поддржана од универзитети, фондации, библиотеки, владини организации и организации на граѓанското општество во земји како Чиле, Уругвај, Бразил, Колумбија, Мексико, Перу, Еквадор и Аргентина.

За време на презентацијата на проектот на Националната телевизија оваа недела, чилеанскиот претседател Габриел Борик ја истакна улогата на регионот во глобалниот технолошки развој и го поздрави фактот дека Latam-GPT ќе ѝ овозможи на Латинска Америка да се позиционира како активен играч во економијата на иднината.

Министерот за наука на Чиле, Алдо Ваље, рече дека алатката има за цел да ги разбие предрасудите и да спречи Латинска Америка да биде претставена на светот на хомоген начин. Според Ваље, регионот не може да биде само пасивен корисник или примател на системи за вештачка интелигенција развиени на друго место, бидејќи тоа би можело да доведе до губење на дел од неговите традиции.

Latam-GPT ќе биде бесплатна платформа и би можела да се користи за развој на алатки прилагодени на локалните потреби, како што се дигитални решенија за болници со логистички проблеми или користење на медицински ресурси.

Клучни зборови: