Кога на сцената на традиционалниот новогодишен спектакл на China Central Television (CCTV) се појавија хуманоидни роботи со мечеви, стапови и нунчаки во рацете, публиката не гледаше само кореографија. Гледаше технолошка демонстрација во живо.
Настанот, познат како „Spring Festival Gala“, важи за најгледан телевизиски програм во светот – културен феномен што секоја година го следат стотици милиони луѓе. Оваа година, меѓу пејачите, актерите и акробатите, централно место добија машините создадени од компании како Unitree Robotics, Galbot, Noetix и MagicLab. Но, тие беа далеку од статични експонати. Роботите изведуваа синхронизирани танцови точки, демонстрираа боречки вештини и изведуваа сложени движења што бараат прецизна контрола на рамнотежата и координацијата.
За еден робот да изгледа „природно“ додека се движи, зад кулисите работи комплексна комбинација од сензори, алгоритми за стабилизација и системи за контрола во реално време. Човечкото тело несвесно изведува стотици микрокорекции во секунда за да остане во рамнотежа. Кај роботите, таа задача ја извршуваат инерцијални мерни единици, сензори за притисок во стапалата и софистицирани математички модели.
Перформансите на новогодишната сцена покажаа дека кинеските инженери успеваат да ги синхронизираат овие системи со висока прецизност. За разлика од минатогодишните, релативно едноставни танцови настапи, годинава роботите изведуваа покомплексни секвенци – со вртења, нагли промени на правец и координација со човечки изведувачи.
Но, овој спектакл има и поширок контекст. Според анализите во The Guardian и Reuters, хуманоидните роботи во Кина не се само инженерски предизвик, туку и дел од стратешка насока. Пекинг интензивно инвестира во роботика и вештачка интелигенција, гледајќи ги како клучни технологии за идниот економски развој.
Јавните настапи на роботи на вакви масовни настани имаат двојна улога: од една страна, тие ја инспирираат домашната публика и ја градат довербата во технолошките капацитети на земјата, од друга тие испраќаат сигнал до глобалниот пазар дека Кина сака да биде лидер во хуманоидната роботика – област во која досега доминираа компании од САД, Јапонија и Европа.
Сепак, важно е да се направи разлика меѓу сценска демонстрација и реална примена. Перформансите на роботите се однапред програмирани и внимателно кореографирани. Во контролирани услови – рамна сцена, познат распоред на движења – машините можат да изгледаат речиси „живи“. Но, во непредвидлива средина, како фабрика или домаќинство, предизвиците се далеку поголеми.

Автономното носење одлуки, препознавањето објекти во динамична средина и безбедната интеракција со луѓе се уште се активни истражувачки области. Робот што танцува по однапред зададен алгоритам не е исто што и робот што може самостојно да реагира на неочекувана пречка или да изврши комплексна работна задача без надзор.
И покрај ограничувањата, пораката од сцената во Пекинг е јасна: хуманоидната роботика забрзано напредува. Во контекст на стареење на населението и потребата од автоматизација, ваквите машини би можеле да играат улога во индустријата, логистиката, па дури и во услугите.
Прашањето не е дали роботите ќе излезат од сцената, туку кога и во каква форма. Ќе станат ли асистенти во фабриките и домовите, или ќе останат импресивни технолошки симболи?
Новогодишниот спектакл покажа дека технолошката трка веќе не се води само во лаборатории и производствени хали, туку и под рефлекторите на масовната култура. А таму, секој чекор – па дури и танцовиот – има свое значење.