Што нè прави навистина среќни? Дали тоа се парите, успешната кариера, поволните животни околности или луѓето со кои ги споделуваме секојдневните моменти? По децении истражувања, научниците што се занимаваат со проучувањето на среќата издвојуваат неколку важни сознанија. Меѓу нив има едно што особено се истакнува: квалитетните односи со другите луѓе се меѓу најсигурните показатели за среќа и благосостојба.

Ова се заклучоците од разговорот на 13 водечки истражувачи за благосостојбата сумирани во научната публикација објавена неодамна во Journal of Happiness Studies. Нивниот разговор ги обедини искуствата и сознанијата од повеќе од шест века кумулативно истражувачко искуство во науката за благосостојбата.

Лара Акин, професорка по социјална психологија на Универзитетот Сајмон Фрејзер во Канада и една од авторките на трудот, истакнува дека ако мора да издвои една тајна на среќата, тоа би биле односите со другите луѓе. Неколку од учесниците во разговорот откриле дека токму нивните истражувања ги поттикнале свесно да поминуваат повеќе време со семејството и пријателите.

Причината е едноставна, но значајна: да имаме барем една личност на која можеме да се потпреме во тешки моменти може суштински да влијае врз нашата благосостојба. Чувството дека сме дел од поширока заедница, пак, може дополнително да ја зајакне.

Парите се важни, но не се доволни

Финансиската сигурност е важна основа за добар живот. Кога не мора постојано да се грижиме дали ќе имаме доволно средства за храна, домување и другите основни потреби, полесно можеме да се посветиме на она што ни носи задоволство. Но, откако ќе се обезбеди разумно ниво на материјална сигурност, дополнителните приходи не мора да донесат и пропорционално поголема среќа.

Значајна улога има и работата што ја вршиме. Чувството дека нашите активности имаат смисла, дека придонесуваме за нешто вредно и дека живееме во согласност со сопствените вредности може да биде важен извор на животно задоволство.

Истражувачите нагласуваат и дека среќата не е состојба во која постојано се чувствуваме добро. Дури и луѓето што генерално се задоволни од животот минуваат низ тешки периоди, разочарувања и неизвесност. Важна е способноста да се приспособиме на промените и да продолжиме да градиме живот што ни има смисла.

Среќата се гради и со секојдневни избори

Некои модели на благосостојбата проценуваат дека околу 10% од варијациите во среќата се поврзани со животните околности, додека значителен дел, во некои модели околу 40%, се поврзува со намерните активности и начинот на кој го поминуваме времето. Сепак, овие проценти не се универзално правило за секој човек, туку илустрација дека нашите секојдневни постапки можат да имаат важно влијание.

Меѓу навиките што истражувачите ги издвојуваат се изразувањето благодарност, свесното уживање во позитивните искуства, внимателното слушање на другите, волонтирањето и активното учество во заедницата. Ниту една од нив не гарантира среќа, но може да помогне во градењето посреќен живот.

Акин истакнува дека научното проучување на среќата има практична вредност и надвор од личната благосостојба. Луѓето што се чувствуваат добро полесно можат да најдат мотивација да им помагаат на другите, да се грижат за блиските и да придонесуваат за својата заедница.

Токму тука се појавува еден од најинтересните заклучоци на истражувачите: великодушноста не е игра во која добивката на едниот значи загуба за другиот. Кога вложуваме време, внимание и грижа во другите луѓе, придобивките можат да се прошират во обете насоки.

Можеби среќата не е нешто што треба постојано да го бркаме, туку нешто што постепено го градиме – преку односите што ги негуваме, работата што ја сметаме за вредна и малите, свесни избори што ги правиме секој ден.