Рубрика: Медицина
Откриенo зошто простатата се зголемува со возраста?
Објавено на 26.10.2026 - 18:15

Станува збор за бенигна хиперплазија на простатата – состојба при која се зголемува бројот на клетките во жлездата, без притоа да станува збор за рак. Простатата се наоѓа непосредно под мочниот меур и ја опкружува уретрата, канал низ кој урината се исфрла од телото. Кога жлездата ќе се зголеми, таа може да го притисне овој канал и да предизвика послаба или прекината млазница, почесто мокрење и потреба од станување во текот на ноќта.

Особено интересно е што зголемувањето најчесто се развива во одреден дел од простатата, наречен транзициска зона, која непосредно ја опкружува уретрата. Досега не беше целосно разјаснето зошто токму оваа област е поподложна на промени отколку другите делови од жлездата.

За да откријат што се случува во различните делови на простатата, истражувачите анализирале ткиво од десет мажи со рак на простатата, при што ги испитувале и неканцерозните делови од жлездата. Со методот на секвенционирање на РНК на ниво на поединечни клетки, тие ја проучиле активноста на гените во речиси 130.000 клетки.

Резултатите откриле посебна подгрупа базални клетки, означени како WIF1+, кои биле особено застапени во транзициската зона. Истражувачите ги пронашле и во поголема застапеност во примероците од ткиво со бенигна хиперплазија.

Овие клетки имаат специфичен образец на генска активност. Дел од гените поврзани со нив реагираат на андрогените, меѓу кои е и тестостеронот, а се поврзани и со сигналните механизми што го регулираат растот и развојот на простатата.

Научниците претпоставуваат дека клетките WIF1+ може да влијаат врз преуредувањето на ткивото и комуникацијата со соседните клетки, создавајќи услови што го поттикнуваат зголемувањето на жлездата. Анализата на дополнителни, јавно достапни податоци дала резултати што се во согласност со оваа претпоставка.

Истражувањето отвора и едно дополнително прашање: дали истите клетки помагаат да се објасни зошто ракот на простатата поретко започнува во транзициската зона отколку во некои други делови од жлездата? Авторите сметаат дека ова е можност што заслужува понатамошно испитување, но засега немаат конечен одговор.

Важно е да се нагласи дека откритието сè уште не докажува дека клетките WIF1+ директно го предизвикуваат зголемувањето на простатата. Истражувањето идентификува поврзаност, а следните експерименти треба да утврдат дали овие клетки навистина имаат причинска улога.

Доколку тоа се потврди, подоброто разбирање на нивната функција би можело да помогне во развојот на нови, поспецифични лекови за бенигна хиперплазија. Наместо само да се ублажуваат последиците од зголемената простата, идните терапии би можеле да се насочат кон клеточните механизми што придонесуваат за нејзиниот раст.

Истражувањето е објавено во списанието The Journal of Pathology

Клучни зборови:

Слика: ЕМИТЕР/ВИ

Слика: ЕМИТЕР/ВИ