Решението е создадено во рамките на услугите на ИНОФЕИТ – Европскиот дигитален иновациски хаб (INNOFEIT EDIH), а неговата цел е да го модернизира начинот на кој се изработуваат собраниските стенографски белешки. Наместо долг и претежно рачен процес, системот овозможува автоматска транскрипција во реално време, отворајќи можност за побрза обработка на говорот, поефикасна архива и полесен пристап до информациите.

Она што го прави ова решение особено интересно е начинот на кој е обучено. Наместо да се потпира на универзални модели за препознавање говор, системот е специјално трениран врз видеоснимки од собраниските седници. Благодарение на тоа, тој не препознава само македонски јазик, туку постепено ги совладува и специфичната парламентарна терминологија, стилот на дискусиите и особеностите на говорот што се среќаваат во законодавниот дом. Токму ваквата специјализација овозможува значително повисока прецизност отколку што би понудиле општите комерцијални системи.

Примената на ваквата технологија носи повеќекратни придобивки. Освен што транскриптите ќе бидат подготвени многу побрзо, ќе стане возможно пребарување на седниците по говорник, тема или клучен збор. Наместо часови рачно пребарување низ документи, корисниците ќе можат за неколку секунди да ги пронајдат релевантните делови од расправите. Истовремено, се создава и основа за современа дигитална архива што ќе биде покорисна и за пратениците, и за собраниската служба, и за медиумите, но и за граѓаните.

Но, ова е само првиот чекор. Истиот модел претставува темел за идни функционалности како автоматско титлување на седниците во живо, интелигентно пребарување низ законодавните материјали и примена на напредни алатки за анализа на содржините. Со други зборови, вештачката интелигенција може да стане невидлив асистент кој ќе го направи работењето на институцијата побрзо, потранспарентно и подостапно.

За време на промоцијата, координаторот на ИНОФЕИТ ЕДИХ, проф. д-р Димитар Ташковски, истакна дека европските дигитални иновациски хабови имаат клучна улога во забрзувањето на дигиталната трансформација на јавниот и приватниот сектор. Преку услуги како „Test Before Invest“, проценка на дигиталната зрелост, развој на решенија базирани на вештачка интелигенција, обуки и експертска поддршка, тие им овозможуваат на институциите и компаниите безбедно да воведуваат современи дигитални технологии.

Проф. д-р Бранислав Геразов ги претстави техничките карактеристики на системот, нагласувајќи дека тој е развиен специјално за да одговори на потребите за брзина, висока прецизност и автоматизација при подготовката на стенографските записи.

Во меѓувреме, веќе се работи на интеграција на решението во дигиталниот екосистем на Собранието, со цел автоматската транскрипција да стане дел од секојдневните работни процеси. Тоа ќе овозможи не само побрзо создавање записници, туку и развој на нови интелигентни дигитални услуги за пратениците, администрацијата и јавноста.

Овој проект има пошироко значење од самата автоматизација на еден административен процес. Тој покажува дека македонските научници и инженери можат да развиваат домашни ВИ-решенија приспособени на конкретните потреби на институциите, наместо тие исклучиво да зависат од странски комерцијални платформи. Ако ваквиот пристап се прошири и во здравството, образованието, судството или локалната самоуправа, вештачката интелигенција би можела да стане еден од најважните двигатели на дигиталната трансформација на македонското општество.