Повеќегодишната транзиција на екстензиите за Google Chrome кон Manifest V3 влегува во завршна фаза, а една од најголемите жртви на оваа промена би можел да биде uBlock Origin, веројатно најпопуларниот блокатор на реклами и содржини на интернет.

Како што пренесува The Next Web, Google започна да ги отстранува последните механизми што им овозможуваа на корисниците да ги задржат постарите екстензии засновани на Manifest V2, со што практично завршува ерата во која целосната верзија на uBlock Origin можеше да работи во Chrome.

Во центарот на целата приказна се наоѓа Manifest V3, новиот стандард за екстензии во Chrome што Google го развива веќе со години. Компанијата тврди дека новата архитектура носи подобри перформанси, поголема безбедност и помал ризик од злоупотреба на екстензии. Истражувањата навистина покажуваат дека Manifest V3 отстранува голем број API-ја што ги користеле злонамерните екстензии и значително го намалува просторот за одредени видови напади.

Сепак, истите механизми што им го отежнуваат работењето на злонамерните екстензии претставуваат проблем и за најнапредните блокатори на реклами.

Клучната промена се однесува на ограничувањето за користење на API-то познато како webRequest, кое им овозможуваше на екстензиите како uBlock Origin во реално време да ги анализираат и да ги блокираат мрежните барања уште пред вчитување на содржината. Manifest V3 воведува порестриктивен систем наречен declarativeNetRequest, кој е поефикасен од аспект на перформансите, но нуди значително помала флексибилност.

Поради тоа, оригиналниот uBlock Origin никогаш не доби целосна верзија за Manifest V3.

Неговиот автор, Рејмонд Хил (Raymond Hill), уште претходно предупреди дека е невозможно сите функционалности на екстензијата да се пренесат во новиот систем без значителни компромиси. Наместо тоа, беше развиен uBlock Origin Lite, поедноставена верзија која работи во рамките на ограничувањата на Manifest V3, но не го нуди истото ниво на контрола и напредни можности за филтрирање.

Со текот на годините uBlock Origin стана една од најважните алатки за заштита на приватноста на интернет. Покрај блокирањето реклами, екстензијата се користи и за спречување на следење на корисниците, отстранување несакани скрипти и заштита од одредени безбедносни ризици. Поради тоа, критичарите тврдат дека Manifest V3 не влијае само врз рекламите, туку и врз можноста корисниците да контролираат што се вчитува во нивниот прелистувач.

Google ги отфрла обвинувањата дека промената е мотивирана од заштита на сопствениот бизнис со дигитално рекламирање. Компанијата нагласува дека огромното мнозинство активно одржувани екстензии за Chrome успешно се приспособиле на стандардот Manifest V3 и дека целта на проектот е подобрување на безбедноста на целиот екосистем.

Сепак, перцепцијата кај дел од корисниците останува поинаква.

Google е најголемата светска компанија за дигитално рекламирање, па фактот дека токму нејзиниот прелистувач воведува ограничувања кои ги погодуваат најефикасните блокатори на реклами неизбежно предизвикува сомнежи. Критичарите сметаат дека е тешко целосно да се одделат безбедносните аргументи од деловните интереси.

Во меѓувреме, конкурентските прелистувачи се обидуваат да ја искористат ситуацијата.

Mozilla повеќепати нагласи дека Firefox продолжува да поддржува помоќни API-ја потребни за работа на напредни блокатори на содржини. Токму поради тоа, дел од корисниците кои не сакаат да се откажат од оригиналниот uBlock Origin веќе преминуваат на Firefox.

Некои други прелистувачи засновани на Chromium, како Brave, се обидуваат да задржат одредено ниво на компатибилност, но на долг рок и тие зависат од промените што доаѓаат од проектот Chromium.

Оваа промена има пошироко значење од судбината на една екстензија. Manifest V3 претставува пример за сѐ поизразениот судир меѓу платформите што сакаат поголема контрола врз своите екосистеми и корисниците кои бараат поголема слобода за приспособување. Слично како што Епл и Европската Унија водат спорови околу отвореноста на мобилните платформи, така и во светот на прелистувачите се води дебата за тоа колкава контрола треба да имаат корисниците врз содржината што ја гледаат на интернет.