Истражувачите од Одделот за физика на кондензирана материја при Институтот Јожеф Стефан во Љубљана (Словенија), успеаја да испечатат 3D микроскопски структури, меѓу кои и симболично слонче, директно во живи клетки, без пртоа да го нарушат нивниот генетски материјал. Техниката се заснова на прецизно насочен ласер што предизвикува полимеризација на специјални молекули внесени во клетката. Притоа се создаваат тридимензионални форми со големина од неколку микрометри – доволно мали за да бидат сместени во клеточниот простор. Најимпресивно е што голем дел од клетките продолжуваат да живеат и да функционираат и покрај присуството на овие вештачки структури. Тоа значи дека технологијата не е само демонстрација на вештина, туку потенцијално алатка за идни биомедицински апликации.

Инфографик што го прикажува процесот на 3Д печатење во внатрешноста на клетката

Слончето е избрано како симболична форма – препознатлива, но и доволно комплексна за да покаже дека технологијата може да создава детали и сложени структури. Покрај слонот, научниците изработиле и микроскопски „баркодови“ кои би можеле да служат за идентификација и следење на индивидуални клетки. Тоа отвора можност за нови методи во биомедицинските истражувања, каде секоја клетка може да биде означена и следена во реално време.

Експериментот има потенцијал да најде примена во повеќе области:
• Медицина – Вградување на микроскопски сензори во клетки за следење на нивната активност или за рано откривање на болести.
• Фармакологија – Тестирање на нови лекови директно во живи клетки со вградени маркери.
• Биотехнологија – Креирање на „внатрешни фабрики“ во клетките кои би можеле да произведуваат специфични молекули.
• Основна наука –  Подобро разбирање на клеточната динамика преку визуелни и функционални маркери.

Иако технологијата презентирана на страниците на  Advanced Materials е фасцинантна, таа отвора и сериозни прашања. Дали е етички да се „украсуваат“ живи клетки со вештачки структури? Како ќе се регулира употребата на вакви техники во медицината? И што ако овие структури можат да влијаат на клеточните процеси на непредвидлив начин? Научната заедница веќе дискутира за овие дилеми, нагласувајќи дека секој чекор напред мора да биде внимателно проценет.

Ова достигнување е дел од пошироката револуција во биоинженерството, што веќе ја менува границата помеѓу реалноста и научната фантастика. Од CRISPR генетско уредување до органоиди што имитираат човечки органи, сега имаме и можност да „печатиме“ структури внатре во клетките. Слончето во клетката можеби е само симбол, но симбол што ни кажува дека иднината на биологијата ќе биде многу повеќе од набљудување – ќе биде активно моделирање на животот на микроскопско ниво.Тоа е доказ дека технологијата може да навлезе во најинтимните простори на клетката и да создаде нешто ново, без да ја уништи нејзината функција.

Дали ова ќе доведе до нови терапии, дијагностички алатки или пак до нови етички дебати – останува да видиме. Но, едно е сигурно: биоинженерингот влезе во нова ера, а слончето во клетка е нејзин прв амблем.